ตลาดยาฉีดลดน้ำหนักในปัจจุบันไม่ได้มีแค่ตัวเลือกเดียวอีกต่อไปแล้ว และนั่นเองทำให้หลายคนที่สนใจอยู่เริ่มสับสนว่าแต่ละยี่ห้อต่างกันอย่างไร ตัวไหนเหมาะกับตัวเอง และควรเริ่มจากตรงไหนดี ก่อนจะเลือกได้อย่างถูกต้อง ต้องเข้าใจก่อนว่าปากกาลดน้ำหนักทั้งหมดในท้องตลาดแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มหลักตามกลไกการออกฤทธิ์ ได้แก่ กลุ่มที่ออกฤทธิ์ผ่านฮอร์โมน GLP-1 และกลุ่มที่ออกฤทธิ์ผ่านกลไกคู่ GLP-1 และ GIP ซึ่งแต่ละกลุ่มมีตัวยาและชื่อทางการค้าที่แตกต่างกันออกไป
กลุ่มยาที่ใช้สารออกฤทธิ์ Semaglutide
Semaglutide คือสารออกฤทธิ์ที่ได้รับความนิยมสูงที่สุดในกลุ่มยาลดน้ำหนักขณะนี้ มีสองชื่อทางการค้าหลักที่ใช้สารตัวเดียวกันแต่วัตถุประสงค์ต่างกัน
Ozempic ถูกพัฒนาขึ้นมาในตอนแรกเพื่อรักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ฉีดสัปดาห์ละครั้งใต้ผิวหนัง มีขนาดยาให้เลือกตั้งแต่ 0.25 มิลลิกรัม 0.5 มิลลิกรัม และ 1 มิลลิกรัม แพทย์มักเริ่มที่ขนาดต่ำสุดก่อนแล้วปรับขึ้นทีละขั้น ผลข้างเคียงที่พบบ่อยคืออาการคลื่นไส้และท้องไม่สบายในช่วงเริ่มต้น ซึ่งมักดีขึ้นเองหลังร่างกายปรับตัวได้ในเวลาไม่กี่สัปดาห์
Wegovy ใช้ตัวยาชนิดเดียวกับ Ozempic แต่ผ่านการอนุมัติโดยตรงสำหรับการรักษาโรคอ้วน ขนาดยาสูงสุดอยู่ที่ 2.4 มิลลิกรัมต่อสัปดาห์ ซึ่งสูงกว่า Ozempic และส่งผลให้ลดน้ำหนักได้มากกว่าในกลุ่มผู้ป่วยโรคอ้วน งานวิจัยที่รองรับ Wegovy พบว่าผู้ใช้ที่ปรับพฤติกรรมร่วมด้วยสามารถลดน้ำหนักได้เฉลี่ยมากกว่า 15 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักตัวภายในระยะเวลาประมาณ 68 สัปดาห์
กลุ่มยาที่ใช้สารออกฤทธิ์ Liraglutide
Liraglutide เป็นยาในกลุ่ม GLP-1 เช่นกัน แต่มีโครงสร้างทางเคมีและระยะเวลาออกฤทธิ์ต่างจาก Semaglutide จึงต้องฉีดทุกวันแทนที่จะเป็นสัปดาห์ละครั้ง
Victoza เป็นยา Liraglutide ที่ใช้รักษาเบาหวาน ฉีดวันละครั้งในขนาด 1.2 หรือ 1.8 มิลลิกรัม บางกรณีแพทย์อาจพิจารณาใช้เพื่อช่วยลดน้ำหนักร่วมด้วยในผู้ป่วยที่มีภาวะเบาหวานพร้อมกัน
Saxenda คือ Liraglutide ในขนาด 3 มิลลิกรัมที่ได้รับการอนุมัติสำหรับโรคอ้วนโดยตรง ฉีดใต้ผิวหนังทุกวัน เป็นหนึ่งในตัวเลือกแรกๆ ที่ได้รับการยอมรับในวงการแพทย์สำหรับรักษาโรคอ้วน และยังคงมีใช้อยู่ในปัจจุบัน แม้ความนิยมจะลดลงบ้างหลัง Semaglutide เข้ามาในตลาด เพราะ Saxenda ต้องฉีดทุกวันซึ่งยุ่งยากกว่า
กลุ่มยาออกฤทธิ์คู่ GLP-1 และ GIP
นี่คือกลุ่มยาที่ถูกมองว่าเป็นก้าวถัดไปของวงการยาลดน้ำหนัก เพราะออกฤทธิ์ผ่านสองเส้นทางพร้อมกัน ทำให้ประสิทธิภาพในการลดน้ำหนักสูงกว่าในกลุ่ม GLP-1 เพียงอย่างเดียว
Mounjaro หรือ Tirzepatide คือยาที่ออกฤทธิ์ทั้งผ่าน GLP-1 และ GIP receptor พร้อมกัน ได้รับการอนุมัติสำหรับรักษาเบาหวานชนิดที่ 2 และผลการศึกษาพบว่าช่วยลดน้ำหนักได้สูงกว่า Semaglutide ในบางกลุ่มผู้ป่วย ฉีดสัปดาห์ละครั้งเช่นกัน
Zepbound ใช้สารออกฤทธิ์ตัวเดียวกับ Mounjaro แต่ได้รับการอนุมัติสำหรับผู้ที่มีภาวะอ้วนโดยตรง ถือเป็นตัวเลือกที่ล่าสุดและมีผลการศึกษารองรับว่าสามารถลดน้ำหนักได้มากกว่า 20 เปอร์เซ็นต์ในบางกลุ่มผู้ป่วยที่ใช้ขนาดยาสูงสุดร่วมกับปรับพฤติกรรม
เลือกยี่ห้อไหนดีที่สุด
คำถามนี้ไม่มีคำตอบสำเร็จรูปที่ใช้ได้กับทุกคน เพราะการเลือกยาที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยที่แพทย์ต้องประเมินเป็นรายบุคคล
สำหรับผู้ที่มีโรคเบาหวานร่วมด้วย แพทย์มักพิจารณา Ozempic หรือ Victoza เป็นตัวเลือกแรก เพราะมีข้อมูลทางคลินิกยาวนานและครอบคลุมทั้งเรื่องการควบคุมน้ำตาลและน้ำหนัก
สำหรับผู้ที่ต้องการลดน้ำหนักเป็นเป้าหมายหลักโดยไม่มีเบาหวาน Wegovy หรือ Saxenda เป็นตัวเลือกที่ได้รับการอนุมัติโดยตรงสำหรับจุดประสงค์นี้ โดย Wegovy ได้เปรียบในแง่ความสะดวกเพราะฉีดแค่สัปดาห์ละครั้ง
สำหรับผู้ที่ต้องการประสิทธิภาพสูงสุดและแพทย์เห็นว่าเหมาะสม Tirzepatide ในรูป Mounjaro หรือ Zepbound กำลังได้รับความสนใจมากขึ้น แต่ยังอยู่ในช่วงที่ข้อมูลระยะยาวยังไม่ครบถ้วนเท่ากลุ่ม Semaglutide
ราคาก็เป็นปัจจัยที่ต้องพิจารณา ยาในกลุ่มนี้ส่วนใหญ่ยังมีราคาสูงและอาจไม่ครอบคลุมโดยประกันสุขภาพในทุกกรณี ค่าใช้จ่ายต่อเดือนแตกต่างกันตามยี่ห้อและขนาดยาที่ใช้
สิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจเลือกยาลดน้ำหนัก
ไม่ว่าจะสนใจยี่ห้อใด สิ่งที่ขาดไม่ได้คือการพบแพทย์เพื่อประเมินสุขภาพก่อนเสมอ เพราะยาทุกตัวในกลุ่มนี้มีข้อห้ามใช้และผลข้างเคียงที่ต้องประเมินเป็นรายบุคคล โดยเฉพาะในผู้ที่มีประวัติโรคตับอ่อน โรคไทรอยด์ชนิดพิเศษ หรือกำลังใช้ยาอื่นร่วมด้วย อีกเรื่องสำคัญคือยาเหล่านี้ได้ผลดีที่สุดเมื่อใช้ควบคู่กับพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงจริง ทั้งเรื่องอาหารและการเคลื่อนไหว ไม่มียาตัวไหนที่ทำงานได้ดีในระยะยาวหากไม่มีรากฐานด้านพฤติกรรมรองรับ
สรุปยี่ห้อปากกาลดน้ำหนักและวิธีเลือกให้เหมาะกับตัวเอง
ตลาดยาฉีดลดน้ำหนักในปัจจุบันมีตัวเลือกหลากหลายทั้ง Ozempic, Wegovy, Saxenda, Mounjaro และ Zepbound ซึ่งแต่ละตัวมีจุดเด่น ขนาดยา ความถี่ในการฉีด และกลุ่มเป้าหมายที่เหมาะสมแตกต่างกันออกไป การเลือกได้ถูกตัวไม่ได้ขึ้นอยู่กับว่าตัวไหนกำลังเป็นที่นิยม แต่ขึ้นอยู่กับสภาพร่างกาย โรคร่วม เป้าหมาย และดุลยพินิจของแพทย์ที่ดูแลอยู่ ซึ่งนั่นคือจุดเริ่มต้นที่ถูกต้องที่สุดสำหรับทุกคนที่คิดจะใช้ยากลุ่มนี้
